Duda

Lelowice

Posted on Updated on

Dawny powiat miechowski i opis  wieś Lelowice 

Moja prababcia była z domu Belska, urodziła się w parafii Łopuszno, jednak po latach poszukiwań udało mi się ustalić, że jej ród wywodzi się z ziemi w regionie Racławic koło Miechowa, Wrócimowic i Proszowic. 

Znalazlam tam wiele gałęzi tego rodu, które staram się połączyć. Jednym ze źródeł pomocnych okazały się wpisy w czasopismach z początku XXw. 

z artykułu Mariana Wawrzenieckiego rok 1902.

„Wyniosłe, gliniaste, na podkładach białego wapienia i gipsu spoczywające płaskowzgórza. ciągnące się z północy do wsi Racławice ku południowi, zwracając sie na wschód w miejscu gdzie  leży wieś Lelowice, odległa o 3 mile od Miechowa w kierunku południowo-wschodnim. Pola „Lelowskie” rozłożyły się częściowo na wierzchu owego płaskowyża, częsciwo zaś na płaskowzgórzu, częściowo zaś na równinie, leżącej u zboczy tegoż na stronie zachodniej

U stóp tych zboczy płynie bystry strumień bardzo zimnej wody (skutkiem dopływów znacznej liczby bijących u podnóża płaskowzgórza źródeł, t.j. tak zwanych „stoków”). Strumień ten rodzi się w Racławicach, płynie przez staw w Janowiczkach, przez teretorium parafjalnej wsi Wrócimowice i przez Lelowice, a wpada do Szreniawy („Śreniawy”) w okolicy Proszowic. Jest to typowy potok górski. Włościanie ten strumień mienią rzeką z nazwa „Racławka” lub „Cieklec”, mylnie „Wścieklec” niekiedy w literaturze naukowej przeinaczoną).

Wedle dokumentu strumień, o którym mowa,  przyjmuje z lewej strony dopływ, nazwany w dokumentach z 1583 r.  „Dźiurdziawka”, a na mapach z 1803 „Rudawka”, z 1909 „Ujazd”, lub „Dźiurdziawka”, dalej inny dopływ lewy z dwóch „stoków”, na łąkach i ze stawisk, oraz z kilkunastu bardzo zimnych i czystych „stoków” bijaych w miejscu, gdzie był staw „Po rymarzem”. Dalej wpada wielki ściek wodny, zwany „ryńsztok”, a nastepnie rzeka skręca ku zachodowi i wpływa na terytorium wsi Kaczowice (dawna królewszczyna). Z prawej strony dopływów żadnych niema.

Wieś złożona z osad chłopskich, leży u podnóży owych płaskowzgórzy w skupieniu. Jest ona wspomniana jako Jelowycze w Liberum beneficiorum Długosza (tom II str. 78) oraz w Słowniku geograficznym(tom V, str. 135) W dokumencie z 1552 wieś ta pisze się Jelowicze, a w 1583- Lelowicze. (…)

Do historycznych zabytków zaliczyć można dwór wlaścicieli Lelowic z XVIII w. , pobudowany z modrzewiu i obmurowywany. 

lelowice
Słup z dworu w Lelowicach

W stojącej oddzielnie kuchni, która był niegdyś starym dworem, jest wmurowana tablica erekcyjna z XVIII w., ozobiona herbami dawnych właścicieli (prawdopodobnie „de Lgota Lgockich”. Z pamiątek są ślady stoczonej niepopodal d. 4 kwietnia 1794 roku. , bitwy (pod Racławicami) w postaci wyoranych kul (waga 6 funtów), lub ich odłamków.

(..) ciekawe wyrażenia z inwentarza pośmiertnego, spisanego w 1702 roku, po zgonie Marji Majowej i Konstancji, małżonki właściciela: „kuny, wrzeciądze, skoble -wszystkie żelazna, okoły drobne, drzwi na kunach żelaznych, młyn w którym kół dwie – jedno do męłcia, drugie stepne, z rurnicami kadzi trzy, konwie dwie, nalewki trzy, podle piwnice gąsior z wrzeciądzem i skoblami.

Wedle tego spisu, poddani w Lelowicach zwali się: Ożók, Wróbel, Wachowicz, Norek, Janda, Przebieracz, Adam, Janek.Wedle spisu zd. 18 stycznia 1807 (Galicja Zachodnia Cyrkuł Krakowski) nazwiska włościan były: Kwietniowa, Labiś, Sadowski, Dziedzic, Znay, Szych, Duda, Kasperczyk, Łóy, Wodarczyk, Pluta, Kozera, Szewczyk, Kabza, Garbarz, Rączka, Jasiński, Wronka. Nazwiska z 1846 r. , Kusaj, Banasik, Czernik, Jedruch, Szewczyk, Duda, Labiś, Łój, Besala, Mierzwiński, Sosnowski, Wójcik, Czesak, Orlacz, Paris, Budzień: w 1849 r., Mateusz Czesak, Król Marcin, Walenty Wójcik, Kacper Sosnowski, Łój Kacper, Franciszek Jedrych, Benedykt Bassela, Walenty Duda, Jan Orlacz, Wawrzyniec Kapcia, Kazimierz Łabuś, Wawrzyniec Czernik, Wojciech Byszewski, Parys Jan, Budzyń Szymon.

Tradycji historycznych prawie już niema; przed laty wiedziano, że jeden włościanin służył pod Napoleonem, innego zaś zwano Krakusem (wszelich tradycji tego rodzaju udzielała p. Helena z Massalskich Wawrzeniecka, która od r. 1830 do 1857 stale w Lelowicach przebywała). „

Mieszkańcy Lelowic śpiewali utwór powszechny w powiecie miechowskim.

„Oj panowie, panowie da bedziecie  panami,

Da już nie bęedziecie przewodzic nad nami „

Ten utwór powstał po uwłaszczeniu 1864

” Na weselach daniej pieczono”kogutki” z ciasta i ubierano je piórami, tudzież robiono „osutki” do obrzucania panny młodej. Wydarzały się też na weselach wypadki popisów siły, jak rzucanie kołem wozu na dach chaty. Raz przegrał ktoś przy zakładzie swoje ubranie i nago biegał po wsi, co , naturalnie spowodowało oburzenie.

Ubiór mężczyzny stanowią: sukmana biała, wełniana z czarnymi wyszyciami, pospolita w okolicy; kaftan krakowski, czapka „magierka”, lub kapelusz z piórkami (krakowski); pas krakowski, „kikla”  -sukmana z białego płótna z czerwonymi wyszyciami, „karazyja” z suka= kołnierz , wyszytą blaszkami, pospolita pod Skalbmierzem, buty z cholewami, podkute. Na codzień(uboższestale) nosza „siniel”, t.j. nabyty w mieście u handlarzy stary płaszcz żołnierski ; w zimie – kożuch z wyszyciem białym lub brunatnym.

Mężczyżni powszechnie noszą wąsy, brodę golą, faworyty spotyka sie tylko u młodzieży w służbie dworskiej.

stroj miechow powiat
włościanka z powiatu Miechowskiego ze zbiorów Muzuem Ziemi Miechowskiej, zbliżony wygladem o stroju Lelowskiego

U kobiet chustka na głowie haftowana. Dawniej kobiety nosiły rodzaj granatowego żupana, „przyjaciółką” zwanego, obecnie częściej- gorset krakowski, a na nim tandetny miejski kaftan, , Zapaski =spódnice, i buty wysokie przyodziewają , w święto i stroją w korale i paciorki. Mążatki strzygą włosy, zostawiając tak zwane „icki” przy uszach, panny plotą włosy i zakładają warkocze na głowie, strojąc je w kwiatki i świecidełka.”

 

We wcześniejszych moich wpisach umieściłam obeszerny opis występowania nazwiska Bełski w końcu XVIII wieku tutaj

Zbierając kawałki układanki genealogicznej, w postaci zapisów metrykalnych, danych opisów regionu, czy spisów ludności, kiedyś uda się, może również z Waszą pomocą połączyć wszystkie gałęzie tego rodu. 

Mapa poszukiwań genealogicznych tutaj

c.d.n.

Autor wpisu:

Ania Bernat -Mścisz

 

Źródła

czasopismo WISŁA rok 1902

strój Ludowy Muzeum w Miechowie

Podleśna Wola, Falniów – mieszkańcy

Posted on Updated on

Odkywam świat miniony dzięki fotografiom z poprzedniej epoki. Poniżej kilka zdjęć  z rodzinnego albumu jaki jest przechowywany obecnie w Podlesicach,  a wcześniej w Podleśnej Woli.

Poniższe zdjęcie nawiązuje tematyką do pozostałych fotografii a także wcześniejszego wpisu tutaj jednak dotyczy mieszkańców Falniowa.

Zdjęcie numer 1

dziadziusRomek - Copy
Falniów, Miechów , stara fotografia rok 1939

Zdjęcie dzięki uprzejmości Agaty wnuczki Romana Szczepki ( pierwszy po lewej stronie) . Siedzący mężczyzna mógł się nazwyać Midro. Zdjęcie wykonane na tle tkaniny z namalowanym widokiem Częstochowy, z podpisem „Pamiątka z Częstochowy 1939 r. „

Zdjęcie numer 2

IMG_9718 - Copy.JPG
Podleśna Wola , Miechów stara fotografia

Zdjęcie przedstawia grupę czterech lub pięciu mężczyzn na tle tkaniny  z widokiem Częstochowy . Napis na tkaninie „Pamiątka z Częstochowy 1939 r. „

Zdjęcie numer 3

IMG_9739a.JPG
Podleśna Wola, Miechów, stare zdjęcia

Zdjęcie przedstawia grupę dziesięciu osób:  czterech młodych mężczyzn, pięć kobiet i chłopca. Zdjęcie wykonane na tle tkaniny przedstawiającej brzozowe drzewa i metalową bramę w kształcie łuku.

Zdjęcie numer 4

portret rodziny.JPG
Podleśna Wola, Miechów, stare fotografie

Zdjęcie wykonane mogło być w zakładzie fotogrficznym. Tłem są namalowane drzewa po lewej stronie fotografii . Zdjęcie mogło być wykonane na początku lat  dwudziestych XX wieku. Fotografia przedstawia siedzącego na drewnianym, jasny krześle mężczyznę  z wąsem, w ręku trzymającego kapelusz. Ubranego w marynarke , spodnie, kamizelke i białą koszulę z żabotem  Obok w białej bluzce i długiej sięgającej ziemi spódnicy stoi kobieta, jej włosy są gładko zaczesane i spięte w tyle głowy. Kobieta w dłoni trzyma bukiet kwiatów. Zdjęcie przedstawia również pannę lat około szesnaście. Pod szyją ma biały duży kołnierzyk oraz krótkie korale. W dłoniach również trzyma bukiet kwiatów.  Najmłodsza, to dziewczynka lat około trzynaście, włosy ciemne , mogą być splecione w dwa warkocze. Sukienka długa do sięgająca połowy łydek. Wykońceniem sukienki jest koronkowy duży wykładany kołnierz, i ozdobne mankiety przy rękawach. Pod szyją panny również widać korale, a w dłoni bukiet kwiatów.

Zdjęcie numer 5

IMG_9751.JPG
Podleśna Wola, Miechów, stare  fotografie rodzinne,

Zdjęcie przedstawia trzy kobiety, Stanisława z domu Borkowska (po meżu Duda ) najmłodsza z osób na zdjęciu, ma  długie ciemne włosy i dwa warkocze splecione po bokach głowy. Siedząca kobieta ma białą bluzke, jasne, kótkie korale pod szyją, spodnicę ciemną siegającą łydek. W ręce trzyma małą torebkę. Trzecia kobieta stojąca po środku to Maria z domu Duda (po mężu Smok) ma na sobie ciemna suknię, zapinaną do pasa na dwa rzędy guzików. Pod szyją kobiety również widać białe którkie korale.  Każda z kobiet ma w uszach kolczyki w kształcie małych kółek.

Zdjęcie numer 6

IMG_9746 - Copy.JPG
Podleśna Wola ,Miechów , stare fotografie rodzinne

Zdjęcie przedstawia stojącego mężczyznę i siedzącą kobietę. Kobieta siedzi na krześle tak samo wyglądającym jak na zdjęciu numer 4. Kobieta ma miałą bluzkę i któtkie korale pod szyją. Meżczyzna w garniturze z krawatem. Nosi któtki wąs i gładko zaczesane włosy.  Zdjecie może być wykonane w latach dwudziestych XX wieku.

W Miechowie dużą popularnością cieszył się Zakład Forograficzny J.Spiechowicz, być może właśnie tam została wykonana część fotografii .

Może ktoś z Was rozpozna osoby na zdjęciach, lub ma podobne fotografie. Zapraszam serdecznie do kontaktu.

od agaty (2)-001
7. 1944 
Zdjęcie
robione w zakładzie J. Spiechowicza w Miechowie. Druga od lewej w białej sukience, koło chłopaka z bujną fryzurą stoi  Balbina Szczepka (wtedy Soczówka) miała 15 lat. Za panem młodym starszy brat Balbiny, Tadeusz Soczówka. Obydwoje pochodzili z Falniowa. 
od agaty (1)2-001
8. około 1935
 Pierwszy po lewej Roman Szczepka ur. w 1915we wsi Falniów.  Zakład fotograficzny J.Spiechowicz w Miechowie

Zapraszam serdecznie do kontaktu

autor wpisu:

Ania Bernat-Mścisz

Bardzo prosze o nie kopiowanie treści bez podania źródła,  autora oraz linku do bloga.

Miechów i muzykanci

Posted on Updated on

 Muzyka skocznie  niech zagra i nogi  poniosą same do tańca ….

Dziś chciałabym przywołać słowem i obrazem świat dawnych muzykantów utrwalonych na fotografii sprzed wielu, wielu lat. Dawne zdjęcia ściśle wiążą sie również z poszukiwaniami genealogicznym, z odtwarzaniem historii mówiącej o przodkach jak również odtwarzaniem historii danego regionu. Tym razem będą to zdjęcia związane z ziemią w okolicy Miechowa czyli regionu północnej części Małopolski.

„Jak mówią stare przekazy. każda stara fotografia zawiera duszę osoby fotografowanej, a dusza ta żyje tak długo jak długo ktoś jeszcze o tej osobie pamięta.”

W ostatnim czasie dzięki uprzejmości Basi z Podlesic koło Charsznicy a związanej z Podleśną Wolą udało mi się skopiować dawne fotografie przedstawiające regionalnych muzykantów.

Zdjęcie numer 1.

IMG_9731.JPG
Grupa muzykantów z Podleśnej Woli lub okolicy Miechowa

Grupa Muzyków z Podleśnej Woli lub okolicy Miechowa, na którym jest  12 mężczyzn z instrumentami muzycznymi. Zdjęcie wykonane na tle malowanej tkaniny przedstawiającej obraz Częstochowy z podpisem Pamiątka z Częstochowy 1939 r.

Zdjęcie numer 2

IMG_9744 - Copy.JPG
Zdjęcie grupy osób związanych z Podleśną Wolą , Miechowem

Zdjęcie przedstawia trzech mężczyzn i dwie kobiety. Mężczyzna pośrodku zdjęcia jest również w śrdkowej części  zdjęcia z numerem 2.

 

Zdjęcie numer 3

IMG_9699ab.JPG
Podleśna Wola , Miechów grupa żołnierzy z harmonia

Zdjęcie  przedstawia siedmiu  mężczyzn w mundurach stojących i siedzących przed murowanym domem. Jeden z mężczyzn trzyma harmonie, która często towarzyszyła żołnierzom. Zdjęcie mogło być wykonane w w miesiącach letnich sugerują to bujnie kwitnące kwiaty na parapecie okiennym.

Zdjęcie numer 4

IMG_9778a.JPG
Podleśna Wola, Miechów

Zdjęcie grupy piętnastu osób z Podleśnej Woli lub też okolicy. Kobieta siedząca po środku to urodzona w Podleśnej Woli Maria  córka Józefa Dudy i Katarzyny z Machejków z Pstroszyc. Osoby na zdjęciu są w różnym wieku od około 20 latków do osób 50, 60 letnich. Czterech mężczyzn ma na głowie kapelusze.  Akcent muzyczny na tym zdjęciu to harmonia. Zdjęcie wykonanie na tle drzew i krzewów, po prawej stronie widac zarys domu. Zdjęcie może być wykonane w miesiącach wczesno-jesiennych, co sugerują liście leżące na ziemi i suche gałęzi drzewa po prawej stronie tuż przed domem.

 

Zdjęcie numer 5

IMG_9699abc.JPG
grupa przebierańców być może kolędników , Podleśna Wola , Miechów

 

Na zdjęciu grupa  poprzebieranych mężczyzn, najprawdopodobniej kolędników. Zdjęcie mogło być wykonane w trakcie II Wojny Światowej lub krótko po niej. Na zdjęciu można zauważyć grupę 18 osób.  Na zdjeciu trudno dopatrzyć sie instrumentów muzycznych, ale jak powszechnie wiadomo, grupom koledników zawsze towarzyszyła muzyka.

Mam nadzieję, że wspólnie uda się rozpoznać kolejne osoby na tych zdjęciach związane z Podleśną Wolą i okolicą Miechowa. Czekam na wiadomości od osób odwiedzających tą stronę.

 

Szczególne podziękowania kieruję  do Basi, wnuczki Marii z domu Duda za umożliwienie mi wykonania kopii zdjęć z rodzinnego albumu.

 

Autor:
Ania B.-M.

Bardzo proszę o uszanowanie mojej pracy i nie kopiowanie treści bez podania autora i linku do bloga

 

źródła:

albumy rodzinne